|
fred funkeni
napoleonis saimperatoro
gvardia (Targmani
nika xoferia)”
napoleonis gvardia iyo mTels imperiis jarSi yvelaze gamocdili da saukeTesod
momzadebuli qveganayofi. rodesac Cven napoleonis omebs vaxsenebT,
Tvalwin dagvidgeba saimperatoro gvardiis kolonebis svla safrangeTis droSis
qveS. gvardia erTgvari fenomeni iyo. is napoleonma oficialurad daarsa 1804 wlis 18
maiss. imperators aRar akmayofilebda konsulis gvardia, (romelsac evaleboda konsulisa da mTavrobis wevrebis
dacva) amitom Seqmna ufro mravalricxovani samxedro danayofi,
saimperatoro gvardia. napoleoni yovelTvis Zalian frTxilad da dakvirvebulad
moqmedebda, amitom arcerT gazeTSi erTi sityvac ki ar iyo naxsenebi
gvardiaze. TviT oficialur samxedro gazeTSi araferi iyo naTqvami saimperatoro
gvardiaze. safrangeTis mowinaaRmdegeebmac araferi icodnen imis Sesaxeb rom”patara kaprals”saimperatoro gvardia
hyavda.
dausrulebeli omebis gamo napoleonis gvardiis ricxovneba ganuwyvetli icvleboda:1804 wels gvardiaSi 9775 jariskaci
Sedioda, 1809 wels 23 924. sabolood misi ricxvi 126 850-mde gaizarda.
1814 wels ki misi ricxvi 17 498-ze davida. saimperatoro gvardiis Semadgenloba:
generaluri Stabi
qveiTi grenaderebi:
1. qveiTi grenaderebi Zveli gvardia
2. grenader-fuzilerebi saSualo gvardia
3. grenader-tiralerebi axalgazrda gvardia
4. grenader-konskriptebi axalgazrda gvardia
5. grenader-flankerebi axalgazrda gvardia
6. veteranebi Zveli gvardia
qveiTi egerebi
1. qveiTi egerebi Zveli gvardia
2. egeri-fuzilerebi saSualo gvardia
3. egeri tiralerebi da voltiJerebi axalgazrda gvardia
4. konskripti egerebi. axalgazrda gvardia
5. flankeri egerebi axalgazrda gvardia
6. nacionaluri gvardia axalgazrda gvardia
fonteneblos instruqtorTa batalioni.
kavaleria:
1. cxenosani grenaderebi saSualo gvardia
2. cxenosani egerebi axalgazrda gvardia
3. mamluqebi axalgazrda gvardia
4. msubuqi cxenosani Subosnebi axalgazrda gvardia
5. dragunebi Zveli gvardia
6. mzveravebi
elitaluri Jandarmebi da Stabis Jandarmebi
artileria.
inJinerTa nawili
artileriis gadamtanebi, parkebi da ekipaJebi, muSebi.
mezRvaurebi
sapatio gvardia
rac ar unda Secvliliyo imperatoris gvardiis ricxovneba, is mainc yovelTvis
iyofoda grenaderTa da egerTa nawilebad. Tumca erTi SexedviT maTi erTmaneTisagan garCeva Zalian rTuli
iyo. grenaderebi da egerebi erTnairad iyvnen SeiaraRebulebi da maTi formac Zneli gasarCevi
iyo. mxolod imperatoris gvardiis pirvelad Seqmnili nawilebis(qveiTi grenaderebi da
egerebi, grenader-fuzilerebi, qveiTi da cxenosani artileristebi,
cxenosani egerebi da cxenosani grenaderebi, saartilerio qaravnis jariskacebi da elitaluri Jandarmi) jariskacebs hqondaT ufleba Tma ukan
SeekraT. yvela sxva gvardiis jariskacs Tma mokled unda SeeWra. 1812 wlis reforma romelic Seexeboda
armiis jariskacebis formisa da imijis Secvlas ar Seexo imperatoris Zvel
gvardias. es reforma gatarda mxolod axal gvardiaSi da isic
dagvianebiT.
velitebi (napoleonis gvardiis nawili romelic Sedgeboda axalgazrda biWebisgan da gadiodnen specialuri momzadebis
process, ris Semdegac isini mzad iyvnen oficrobisaTvis) gvardiaSi mosaxvedrad abarebdnen
gamocdas, ris Semdegac ufleba hqondaT grenaderebis an msrolelebis rigebSi
Caricxuliyvnen. velitebs brZolisas iseTive forma ecvaT, rogorc grenaderebs da
msrolelebs. grenaderebis TiToeuli aseuli Sedgeboda:kapitnis,
premier leitenantis, 2 sekund leitenantis, serJant maioris, 4
serJantis, fiureris, 8 kapralis, 2 saperis kapitnis CiniT, 80 grenaderis da 2
medolisagan. velitebis aseuli Sedgeboda:premier leitenantis,
sekund leitenantis, serJant maioris, 4 serJantis, fiureris, 8
kapralis, 172 velitis da 2 mebarabnisagan.
1811 wlis 18 maiss, imperatoris dekretis mixedviT, Camoyalibda qveiTi grenaderebis meore
polki, romlis SemadgenlobaSi Sedioda 1600 jariskaci.
jariskacs rom daemsaxurebina pativi imperatoris gvardiis grenaderad yofnis,
5 weli unda emsaxura unter-oficrad an jariskacad, saxazo an msubuq qveiT
jarSi. unda yofiliyo 1 metrsa da 76 santimetrze aranaklebi. Tavi unda gamoeCina brZolaSi da monawileoba miRebuli unda hqonoda 2 samxedro kampaniaSi
mainc. amas garda iyo kidev ramdenime umniSvnelo moTxovna. gvardiaSi msaxuri iyo didi pativi AtiToeuli jariskacisaTvis magram arc ise bevrma moaxerxa am araCveulebriv samxedro erTeulSi
Caricxva.
gvardiis grenaderebma saxeli gaiTqves simamaciTa da
SeupovrobiT. vaterloos brZolis Semdeg bevri maTgani napoleonis gvardiidan mefis gvardiaSi
moxda. zogierTma datova safrangeTi da TurqeTSi, saberZneTSi an amerikaSi
gaemgzavra. zogi ki dabrunda mSobliur saxlSi. . safrangeTisa da holandiis gaerTianebis Semdeg 1810
wlis, imperatoris dekretis Tanaxmad, holandiis mefed daniSnuli napoleonis
Zmis, ludovikos gvardiis yvela polki Cairicxa imperatoris gvardiis
rigebSi. mas mieniWa 2-polkis qveiTi grenaderebis saxeli. Cveulebrivad maT ewodebodaT holandieli
grenaderebi. holandielma grenaderebma SeinarCunes TavianTi TeTri
forma. maTac iseve rogorc sxva grenaderebs, exuraT daTvis tyavis
qudebi. kapitani kuanes memuarebis mixedviT 1809 wels dunais gadalaxvis dros ris Semdegac
frangebi kunZul lobauze moxvdnen, imperatorma gvardiis grenaderebs ubrZana:moexadaT qudebi da mdinaris forsireba
moexdinaT. radgan dro cota iyo xolo qudebis moxsnas da Senaxvas didi dro
mihqonda, amitom grenaderebma qudebi ubralod wyalSi gadayares. amis Semdeg jariskacTa salaSqro formidan amoiRes mouxerxebeli
qudebi. gvardiis grenaderebis mTeli tvirTi 6 5 livrs Seadgenda radgan maT yvela saWiro nivTis
garda, mihqondaT sazeimo tansacmelic ki. radgan Tu Tavs gamoiCendnen da maTi dajildoveba iqneboda saWiro am dros isini sazeimod Seimosebodnen xolme an rodesac dapyrobil qalaqSi triumfiT
Sediodnen. grenader-fuzilerebi
1806 wlis 19 seqtembris dekretis
Tanaxmad, sen-kluSi Seiqmna erTi axali gvardiis polki romelsac uwodes
grenader-fuzilerebi. es polki Sedgeboda 1600 jariskacisagan. man cota mogvianebiT miiRo saxeli saSualo
gvardiisa. grenader-fuzilerebis polki Camoayalibes ori batalioni
grenader-velitebisagan. grenader-fuzilerebis forma igivenairi iyo rogoric grenaderebs
hqondaT. magram maT exuraT ara daTvis aramed Cveulebrivi samxedro
qudi, kiveri. maTi epoletebic aseve gansxvavdeboda grenaderebisagan.
maT oficrebsac kiveri exuraT oRond oqroTi moCuqurTmebuli.
grenader-fuzilerebis batalionebi Zveli gvardiis batalionebs arc discipliniT CamorCebodnen da arc
simamaciT. brZolis velze isini Zveli gvardiis jariskacebTan iyofdnen sabrZolo
didebas.
grenader-tiralerebi
1809 wlis 16 Tebervals imperatoris brZanebiT Camoayalibes axali polkebi romelTac
Semdeg axalgazrda gvardia ewodaT. isini Sekribes fizikurad Zlieri
rekrutebisagan. 25 aprils pirvel polks meore SeuerTda. 1811 wlis 10 Tebervals Camoyalibda mesame da meoTxe
polkebi, imave wlis agvistoSi ki mexuTe da meeqvse. 1813 wlis monacemebis mixedviT
grenader-tiralerebis polkebis raodenobam miaRwia 13-s. 1814 wels
19-s. 1815 wels sul 6
polki iyo darCenili romelic Seadgenda axalgazrda gvardias.
grenader-konskriptebi
napoleonis brZanebiT Seiqmna axalgazrda gvardiis kidev 2
polki, romelTac uwodes grenader-konskriptebi. yvela am polkis jariskaci iyo fizikurad Zlieri da SeeZlo wera-kiTxva Zalian
kargad. isini iseve iyvnen SeiaraRebulebi rogorc gvardiis sxva
qveiTebi. 1810 wels grenader-konskriptebis polkebi gaaerTianes grenader-tiralerebis
polkebTan.
grenader_flankerebi
1811 wlis 4 seqtembers Camoyalibda gvardiis grenader-flankerebis
polki. is umTavresad Seivso metyeveebisa da jaris damcavi nawilebis jariskacTa
vaJebisagan. flankerebma miiRes ufro sxvanairi forma vidre gvardiis sxva
jariskacebma. 1814 wels es polki daiSala da misi jariskacebi qveiTi jaris rigebSi
Caayenes. tiralerebi
I da II grenader-tiralerebis polkebs da I da II grenader-konskriptebis polkebs 1810 wlis 30 dekemberis imperatoris dekretis Tanaxmad uwodes tiralerebi da amis mere
gvardiaSi 4 tiralerTa polki iricxeboda. 1811 wels Camoyalibda tiralerebis V da VI
polki. 1813 wels maTi raodenoba ukve 31 iyo. tiralerebis polkebi Sediodnen axalgazrda
gvardiaSi.
veteranebi
veteranTa aseuli Camoyalibda 1802 wlis 8 marts da 1804 wlis 29 ivliss Cairicxa imperatoris gvardiis
rigebSi. mis rigebSi iricxebodnen gamocdili, didi xnis namsaxurebi jariskacebi romelTaTvis gvardiaSi msaxuri didi pativi da maTi damsaxurebis dafaseba
iyo. Tavdapirvelad aseulSi Sedioda asi veterani Semdeg ki maTi ricxvi orasamde
avida. yvela veterani gvardiaSi minimum 3 weli mainc
msaxurobda. gvardiis veteranebi cxovrobdnen versalis sasaxleSi.
qveiTi egerebi
umniSvnelo gansxvavebebis garda egerebi iseTive samxedro ganaTlebas iRebdnen rogorc
grenaderebi. gvardiis rigebSi mosaxvedrad egeris simaRle ar iyo aucilebeli mainc da mainc
1.76 metri yofiliyo. minimumi simaRle 1.68 metri gaxldaT. gvardiis egers 5 weli unda emasxura
msubuq qveiT jarSi da minimum or samxedro kampaniaSi unda hqonoda monawileoba
miRebuli. 1804 wlis 29 ivliss, imperatoris brZanebiT daarses pirveli egerTa
polki, romelsac iseTive Semadgenloba hyavda rogoric grenaderebisas:generaluri
Stabi, ori egerTa batalioni da erTi velitTa batalioni. 1806 wlis 15 aprils Camoayalibes egerTa II polki romlis
Semadgenlobac iseTive iyo rogoric I egerTa polks. 1815 wels imperatoris kunZul elbadan dabrunebis Semdeg
gvardiaSi 4 polki qveiTi egerebi iyo. vaterloosTan damarcxebis Semdeg egerTa polkebi
daSales. egerTa samxedro forma Zalian hgavda grenaderebisas. maTi qudebi SedarebiT sxvanairi da ufro naklebad morTuli
iyo. salaSqro qudi iyo an Sliapa an mourTveli bewvis qudi.
egeri-fuzilerebi
egeri fuzilerebis polki Seiqmna 1806 wlis 15 dekembers
imperatoris brZanebiT. masSi Sedioda ori velitebis batalioni.
grenader-fuzilerebis msgavsad maTac miiRes
saSualo gvardiis saxelwodeba. 4batalioni egeri-fuzilerebis Sesavsebad gamoiyenes rezervis aseulebi da
rekrutebi. 1813 wlidan erTi batalioni iyofoda or 120 kacian aseulad.
egeri-fuzilerebis forma iseTive iyo rogoric egerebis. mxolod qudis morTulobiT ganasxvavebdnen
maT. salaSqrod egeri-fuzilerebi iyenebdnen Cveulebriv egerul formas xolo qudze sulTans cvlida mwvane mrgvali
pomponi.
egeri-tiralerebi
grenader-tiralerebis polkis Seqmnis dros imavdroulad Camoayalibes eger-tiralerebis ori
polki. maT iseTive forma miiRes rogorc grenader-tiralerebma. mxolod ramdenime mcire
gansxvavebiT. qudze maT mimagrebuli hqondaT mwvane plumaJi. 1810 wlis 30 dekembers egeri-tiralerebis polkebma miiRes voltiJerebis
saxelwodeba. amave dros umniSvnelod Seicvala maTi formac. 1813 wlidan voltiJerebis qudebze Seicvala mwvane plumaJi mwvane mrgvali
pomponiT.
konskript-egerebi
imperatoris dekretis
mixedviT, grenader-konskriptebis polkebTan erTad, Camoyalibda eger-konskriptebis ori
polki. maTi forma gamoirCeoda egeri-tiralerebisagan. konskriptebis mundiri gansxvavdeboda tiralerebis
mundirisagan. 1810 wlis 30 dekembers, yvela konskript-egerebis polki SeuerTda voltiJerebis III da IV polks da miiRes maTnairi samxedro
forma.
egeri-flankerebi
egeri-flankerebis polki Seiqmna 1813 wlis 23 marts da 26 dekembers Cairicxa axalgazrda gvardiis
rigebSi. TiToeuli eger-flankerebis batalioni Sedgeboda 6 aseulisagan.
Semdeg wels es polki daiSala da misi jariskacebi saxazo jarSi
Caricxes. maTi formebi hgavda voltiJerebisas magram flankerebs ar hqondaT mokle
xmlebi.
voltiJerebi
1810 wlis 30
dekembers, imperatoris brZanebiT, I da II tiralerTa
polkebs SeecvalaT saxeli da ewodaT I da II voltiJerTa polkebi.
amavdroulad egeri-konskriptebis I da II polks ewoda
voltiJerebis III da IV polki. polkebis ricxovnoba ar Secvlila.
Seicvala mxolod forma. 1811 wlis 18 maissa da 28 agvistos Camoayalibes V da VI voltiJerTa
polki. 1813 wlis 15 Tebervals Camoyalibda nacionaluri gvardiis voltiJerebis VII
polki. 25 marts Camoyalibda VIII polki da 3 aprils kidev xuTi voltiJerTa polki
ricxviT: 9, 10, 11, 12, 13.
1814 wlis 21 ianvars ukve arsebobda voltiJerTa kidev 7 polki:14, 15,
16, 17, 18, 19. es jariskacebi imperatoris gvardiis rigebSi Cairicxnen oTxbatalioniani
jgufiT. mogvianebiT isini nacionaluri gvardiis rigebSi iyvnen da icavdnen la-manSis
da flandriis sanapiroebs.
fonteneblos instruqtorTa
batalioni.
es batalioni Seiqmna 1812 wlis bolos da misi davaleba iyo moemzadebina unter-oficrebi axalgazrda
gvardiisaTvis. Tumca sen-siris saswavlebelma ver moaxerxa Seevsois didi danakargi romelic oficerTa fenas
miadga 1813-1814 wlebSi. instruqtorTa momzadebuli oficrebi msaxurobdnen ara mato gvardiis aramed saxazo jaris
rigebSi. holandiaSi napoleonis Zmis, ludovikos mefobisas, Seiqmna ori batalioni samefo velitebisa romelSic Caricxes im oficerTa da jariskacTa vaJebi romlebic omis dros
daiRunen. safrangeTisa da holandiis gaerTianebis Semdeg 1811 wels,
napolenma gadawyvita rom es axalgazrda holandielebi Caericxa saimperatoro gvardiis
rigebSi. am polks uwodes romis mefis(napoleonis vaJis) gvardia. erT dros am polkis ricxvi 9000 jariskacamde avida da ivseboda axalgazrdebiT
germaniidan, italiidan da belgiidan.
am polkis patara jariskacebis simaRle TiTqmis ar aRemateboda 1, 5 metrs da asaki 16
wels. es polki daiSala imperiis daSlasTan erTad.
napoleonis gvardiis polkebis SeiaraRebis did nawils Seadgenda cnobili versalis manufaqturis
nawarmi. gvardiis jariskacebis iaraRi
iseTive iyo rogoric armiisa magram maTi iaraRi ufro zusti iyo.
amas garda gvardielebs hqondaT Tofebi saxelwodebiT:modele courant de la
garde. es iaraRi 1. 44 metri iyo da kidev cxenosan egerebs hqondaT muSketoni
xiStiT romelis sigrZe 50 santimetri iyo. oficrebs hqondaT daSnebi sxvadasxva formis da
zomis. xSirad isini moCuqurTmebulebi iyo oqroTi. axla es iaraRi iTvleba yvelaze Zvirfas margalitebad koleqcionerTa
koleqciebSi.
napoleonis gvardiis droSebze xSirad
gamosaxuli iyo misi simbolo da
wawerili iyo napoleonis yvela didi gamarjvebis saxeli.
musikosebi da mebarabneebi.
gvardiis musikosebis formac iseTive iyo rogorc Cveulebrivi
jariskacisa. tamburmaJors hqonda yvelaze araCveulebrivi sazeimo
mundiri. grenaderTa mebarabneebs iseTive forma ecvaT rogorc
grenaderebs. maTi barabnebis joxebi damzadebuli iyo Savi xisagan. qveiTi egerebis mebarabneebs iseTive formebi ecvaT rogoric
egerebs.
cxenosani gvardia
1. cxenosani grenaderebi.
cxenosani grenaderebi iseve rogorc qveiTebi, iyvnen marengos brZolis
veteranebi.
konsulis gvardiis cxenosani grenaderebi imperatoris gvardiaSi gadasvlis dros Seadgendnen erT 1018 kacian
polks. es polki Sedgeboda Stabisa da 4 eskadronisagan.
erT eskadronSi ori aseuli Sedioda. imperatoris dekretis Tanaxmad,
1806 wlis 15 aprils es polki gaaerTianes velitebis eskadronTan romlebic ar unda yofiliyvnen
1. 76 metrze
naklebi simaRlis. isini iRebdnen 300 frankis raodenobis anazRaurebas.
mSvidobianobis dros velitebi mudmivad iwvrTnebodnen. isini polks mxolod omis dros
uerTdebodnen. omis dros polki or nawilad iyofoda. TiToeul maTgans meTaurobda
maiori. tradiciulad cxenosani grenaderebi Sav cxenebze iyvnen
Semsxdarni. am polkma
saxeli gaiTqva mraval brZolasa da SetakebaSi da Tavisi samxedro gza daasrula vaterloos
brZolaSi. cxenosan grenaderebs iseTive forma ecvaT rogoric qveiT
grenaderebs. maTac daTvis bewvis qudebi exuraT.
2. cxenosani egerebi.
gvardiis cxenosani egerebis polki napoleonma Seadgina gamyolebisagan da (armiaSi iyo saWiroeba gamyolebisa rodesac ucnob gzebze midiodnen an miuval adgilebSi)..
napoleonma maT SeunarCuna brwyinvale husaruli forma. cxenosani egerebis polkis
Semadgenloba iseTive iyo rogoric cxenosani grenaderebisa.
grenaderebi imiTi gansxvavdebodnen egerebisagan rom maT rigebSi mxolod
1, 76 metrze maRali jariskacebi msaxurobdnen xolo egerebis rigebSi 1,
73 metris simaRle mamakacebsac iRebdnen.
1804 wlis 29 ivlisis dekretis Tanaxmad konsulis gvardiis gamyolebis polks saxeli
Seecvala da cxenosani egerebi ewoda. maTi polki Sedgeboda oTxi eskadronisagan romleTagan TiToeuli iyofoda or
aseulad. cxenosani egerebi ganlagebuli iyvnen parizis samxedro skolis yazarmebSi da miniWebuli hqondaT privilegia ganelagebinaT
eskadroni imperatoris rezidenciaSi sadac napoleoni Cerdeboda xolme.
es eskadroni iyo napoleonis piradi dacva da imperators yvelgan Tan
axlda. kapitan parkinis moxsenebis Sedegad SevityobT rom imperatoris pirad dacvas ara mTeli eskadroni
egerebi Seadgendnen aramed mxolod erTi leitenanti, erTi serJanti,
ori brigadiri, ocdaori cxenosani egeri da erTi mesayvire. erTi brigadiri da oTxi egeri
imperatorTan erTad midiodnen(erT maTgans imperatoris portfeli mihqonda meores ki durbindi)..
rodesac imperatori SeCerdeboda Sesasveneblad, egerebi
mis garSemo kares wyobiT dgebodnen xiStebmomarjvebulebi.
imperatorTan Sesvlis saSualebas isini mxolod neapolis mefes da imperiis
marSals, miurats aZlevdnen da nevStaelis hercogs da imperiis marSals,
berties.
pirvel adamians visac xedavda imperatori Tavisi apartamentidan gamosuli es iyo egerTa
eskortis oficeri. am Tanamdebobaze msaxuri iyo udides pativi da Tan yovelTvis Zalian
sando pirovnebas niSnavdnen. cxenosani egerebi iyvnen Zalian erTgulebi TavianTi
imperatorisa. isini iRebdnen did xelfass. TiToeul Zveli gvardiis polkSi iyo oTxi adamiani mainc romelTac sapatio legionis ordenis garda hqonda specialuri anazRaurebac 500-dan 800
frankamde. 10 ianvars 1813 wels cxenosani egerebis polki gaizarda rva eskadronamde TiToeulSi 250
cxenosniT. 6 marts maT miemataT mecxre eskadroni. am V, VI, VII, VII da IX egerebi Sediodnen axalgazrda
gvardiaSi. kunZul elbadan dabrunebuli imperatorma 1815 wels es eskadronebi SeuerTa meore cxenosani egerebis polks axalgazrda
gvardiidan.
3. mamluqebi
rodesac napoleonma egviteSi gadasxa jari, am droisaTvis aq iyo despoturi samxedro
oligarqia. safrangeTSi dabrunebis Semdeg axalgazrda napoleonma Camoayaliba aseuli
romelSic Caricxa ibreim_bei(SinjikaSvilis) da murad_beis mamluqTa kavaleriidan
gamoqceuli dezertirebi da SeuerTa maT mcire ricxvi monobidan ganTavisuflebuli
qarTvelebi, somxebi da CrdiloeT kavkasielebi. es ormocdaaTi mxedari aRmosavlur tansacmelSi
gamowyobili, warmoadgenden araCveulebriv eskorts momavali didi
dampyroblisa. imperatoris gvardiis Camoyalibebis dros 1804 wlis
ivlisSi, napoleonma gamosca dekreti, romlis mixedviTac mamluqTa aseuli SeuerTda cxenosani egerebis
polks. mamluqTa aseuls hyavda frangi oficrebi da misi raodenoba iyo 124
adamiani. 1806 wlidan 1810 wlamde misi ricxovnoba 102 adamianamde
Semcirda. 1813 wels mamluqebi gaaerTianes eskadronTan da maTi ricxvi 250-mde
gaizarda. yvela mamluqi ki ar iyo aRmosavleTis Svili. 1814 wlisaTvis mTels eskadronSi mxolod 18 namdvili mamluqi iyo
darCenili. isini dabrundnen TavianT ojaxebSi marselSi da nel-nela gaiTqvifnen adgilobriv
mcxorvreblebTan. rustami napoleonis yvelaze cnobili mamluqi
iyo. napoleonis gadasaxlebis dros man uari Tqva masTan erTad elbaze
wasvlaze, cxovrobda londonSi da gardaicvala 65 wlis asakSi. es adamiani ar iyo mamluqTa gvardiis
wevri.
gvardiis mamluqebs aRmosavluri tansacmeli emosaT da Turquli qudebi exuraT.
maT ecvaT farTo kaba(beniche)sxvadasxva ferisa. mamluqebs emosaT
Turquli, farTo Sarvlebi. mamluqebs qudebze Semoxveuli hqondaT
Calmebi. mamluqTa fexsacmeli iyo wiTeli, yviTeli an mwvane ferisa.
napoleonis mamluqebi amxedrebulebi iyvnen gvardiis egerebis cxenebze.
4. ulanebi
I ulanTa polki
1806 wlis dekembers rodesac napoleoni Sevida varSavaSi, mas axlda sapatio
eskorti, romelic Sedgeboda poloneli didebulebisagan, polonelebi daxelovnebulebi iyvnen
cxenosnobaSi da napoleons Zalian moewona maTi mxedruli svla. 1807 wlis 2 marts imperatorma brZana CamoeyalibebinaT imperatoris gvardiis axali polki an polonelTa
kavaleriuli korpusi oTxi eskadronisagan Sedgenili. polkSi moxvedra nebismier polonels
SeeZlo, Tavisufal glexsac da didebulsac. polkSi iTvleboda 968 adamiani Stabis
CaTvliT. am polkma miiRo polonelTa SevloJerebis polkis saxelwodeba.
safrangeTSi polonelTa korpusi daasaxles SantilSi. 1809 wlis kampaniis Semdeg polonelebi SeaiaraRes SubebiT da maT miiRes ulanebis
saxelwodeba. 1812 wlis 11 marts Seadgines polonel ulanTa mexuTe
eskadroni.
8 oqtombers polkis rigebSi 1500 mxedari Sedioda. poloneli mxedrebi brwyinvale meomrebi
iyvnen. maT erTxel samoseris brZolaSi, sadac erT polonur eskadrons evaleboda
15000 espanelis zurgSi gasvla romlebic gamagrebulebi iyvnen karg poziciaze da hqondaT
artileriis mxardaWera. sastiki brZolis Semdeg polonelebma frangul qveiT razmTan erTad daamarcxes
espanelebi. arcerTi poloneli brZolidan ar gaqceula da bolomde
ibrZola. brZolis Semdeg TxuTmeti ulani darCeniliyo.
vaagrami brZolaSi polonelma ulanebma TviTon iSoves sabrZolo Subebi. isini pirdapir
xelidan aclidnen avstriel ulanebs iaraRs.
1814 wels napoleonis elbaze gadasaxlebis Semdeg, mas kunZulze gayva 120 poloneli
ulani. 1815 wels”asi dRis”dros poloneli ulanebi isev ibrZodnen napoleonis gvardiis
mxardamxar. poloneli ulanebi yovelTvis napoleonis Zveli gvardiis rigebSi
iyvnen.
II ulanTa polki
1810 wlis 13 seqtembers Seiqmna ulanTa meore polki romelTac”wiTeli
ulanebi”ewodebodaT. es polki Sedga holandiuri gvardiis husarebisagan romlebic imperatoris
gvardiaSi Cairicxnen. 1813 wlis 10 ianvars polki Sedgeboda 8
eskadronisagan, TiToeul maTganSi 250 mxedari Sedioda. Semdegi wlis 23 Tebervals maT SeuerTdnen parizis municipaluri gvardiis
dragunebi riTac”wiTeli ulanebis”ricxvi 2500-mde gaizarda. es polki iyofoda 10
eskadronad. I, II, III, IVeskadronebi Sedgebodnen holandielebisagan da Sediodnen saSualo gvardiis
rigebSi. danarCeni eskadronebi frangebisagan Sedgebodnen da axalgazrda gvardiaSi
Sediodnen. ”asi dRis”dros es eskadronebi Caricxes Zveli gvardiis rigebSi da
uwodes ulan-SevalaJerebis polki. am polkis SemadgenlobaSi Sevida polonel ulanTa
darCenili razmi. ”wiTeli ulanebi”mamacurad ibrZoles mraval omSi.
maT vaterloos brZolaSi didi winaaRmdegoba gauwies inglisis gvardiis kavalerias da uamravi problema
Seuqmnes maT.
III ulanTa polki
es naklebad cnobili polki Camoayalibes 1812 wlis 12
seqtembers. maTi forma arafriT gansxvavdeboda poloneli ulanebis formisagan garda
Rilisa, romelic III polkis ulanebs yviTeli ferisa hqondaT. polki sruliad ganadgurda
slominesTan, misi meTauri generali konapka daiWra da
espanelebma Seipyres. IV polkis arsebobis damadasturebeli sabuTi ar arsebobs garda
naxatisa, romelic Sesulia mxatvari bernis 1898 wlis eqspoziciebis
katalogSi. amis garda ar arsebobs IV polkis Sesaxeb raime cnoba
5. dragunebi
1806 wlis 15
aprils, imperatorma gamosca dekreti romelic iTvaliswinebda gvardiis dragunTa polkis Sedgenas(cxenosan
grenaderTagan). dragunTa forma iseTive iyo rogoric grenaderebisa magram mwvane
ferisa. grenaderTa polkis jariskacebi ar unda yofiliyvnen 1.73 metrze
dablebi. isini SeiaraRebulebi iyvnen iseve rogorc saxazo jaris
dragunebi. dedofalma Jozefinam gadawyvita yofiliyo am polkis
jariskacTa deda”da amis Semdeg es polki atarebda dedoflis dragunebis
saxels. omis dros dragunTa eskadroni Sedgeboda 200 dragunisa da 50
velitisagan. erTi oTxeskadriani polki
Seadgenda 1000 jariskacs. romelTagan 800 veterani iyo200 axalbeda.
dragunTa cxenebi Tavdapirvelad Savebi iyvnen SemdegSi ki JRali.
pirveli restavraciis dros polki Sevida dragunTa samefo polkSi. 1815
wels, napoleonis dabrunebisTanave isini isev gvardiis wevrebi
gaxdnen. parizis kapitulaciis Semdeg dragunTa polki daSales. marTalia dragunebis polki
daiSala, magram im wuTamde sanam ar gardaicvala polkis ukanaskneli
draguni, manamde isini yovelwliurad ikribebodnen TaviaTi”dedis”Jozefinas
saflavze malmezonis sasaxleSi.
6. mzveravebi
1813 wlis 9 dekembers Camoayalibes cxenosani mzveravebis sami polki.
mzveravTa polki iyofoda oTx eskadronad. TiToeul eskadronSi 250 mxedari
Sedioda. I da II polki Camoayalibes rekrutebisagan da saxazo kavaleriis
cxenosnebisagan. III polki ki polonelebisagan. pirvel or nawils Seadgendnen Zveli gvardiis
mxedrebi, danarCens axalgazrda gvardielebi. III polkis mzveravebs ecvaT poloneli ulanebis
msgavsad. Tumca ulanebisa da III polkis mzveravebis formebs Soris iyo umniSvnelo
gansxvavebebi. samive mzveravTa polkis mxedrebi gamoirCeodnen saocari
simamaciT, maT TiTqmis arasdros SeusrulebiaT mzveravTa movaleoba.
1814 wels IdaII polkebi Caricxes saxazo kavaleriaSi. III polki ki poloneTSi
dabrunda.
mzveravTa iaraRs warmoadgenda TeTr-wiTeli lentiT morTuli Subi da karabini. amas garda mzveravebs hqondaT ori pistoleti da
daSna.
7. elitaluri da Stabis Jandarmebi
1804 wlis 29 ivliss Camoyalibda elitaluri Jandarmebis
legioni, es nawili icavda sasaxleebs da imperatoris Stabs. legioni Sedgeboda
Stabisagan, ori eskadronisagan( TiToeulSi ori aseuli) da erTi naxevarbatalionisagan(ori qveiTi
aseuli). sul am nawilSi iyo 632 Jandarmi. 1806 wlisaTvis legionSi iyo 456 cxenosani
Jandarmi. Jandarmebis cxenebi Savi ferisani iyvnen.
Cveulebriv dros legioni ikavebda Semdeg postebs:
1)ori cxenosani razmi tuilrisa da malmezonis sasaxleebSi iyvnen ganlagebulni da
icavdnen, asrulebdnen feldegerebis da patrulis movaleobas imperatoris
korteJSi.
2)qveiTebis posti tuilris sasaxlis terasaze(mosaxleobisaTvis Semosvlis dasaSveb baRebSi)..
3)ori posti samTavrobo cixeSi da tamplis koSkSi.
xSirad Jandarmebi asrulebdnen sxvadasxva davalebas magaliTad, romis papis miyvana napoleonis
koronaciaze. Jandarmebi mihyvebodnen napoleons mogzaurobisas da icavdnen mas
safrTxisagan. brZolis velze Jandarmebi mxar da mxar ibrZodnen gvardiis kavaleriasTan
erTad. brZolis velze isini icavdnen samxedro tyveebs da alafs sanam maT imperatori ar
naxavda.
1806 wlis Semdeg gvardiis qveiTi Jandarmebis forma gansxvavdeboda cxenosani Jandarmebis formisagan ramdenime
patara detaliT:grenaderis epoletebiTa da qudis morTulobiT.
8. Stabis Jandarmebi
1806 wlis seqtemberSi napoleonma emigranti axalgazrdebi gvardiis rigebSi
Caricxa. es kohorta Sedgeboda aristokratebisagan da amitom armiaSi isini siyvaruliT da pativiscemiT ar
sargeblobdnen. Stabis Jandarmebi didi sabrZolo efeqturobiT ar
gamoirCeodnen. I qveiTi aseuli mxolod nominalurad arsebobda da is daiSala 1807
wels.
9. bergis Subosnebi da litveli TaTarebi
1809 wlis 17 dekembers napoleonma saimperatoro gvardiaSi Caricxa polki,
romelic klevesa da bergis hercogma, ioaxim miuratma Sekriba 1807
wels. polks uwodes msubuqi cxenosnebis polki.
saimperatoro gvardiaSi Caricxvis Semdeg am polkis mxedrebi SeiaraRdnen SubebiT da
mas Semdeg ukve ewodebodaT msubuqi cxenosani-Subosnebi. Subis xmarebis dauflebaSi
maT exmarebodnen polonel ulanTa unter-oficrebi.
partizanebTan, britaneTis kavaleriasTan da cnobil samefo germanul legionTan brZolaSi bergis Subosnebma didi danakargebi
naxes.
espaneTidan dabrunebis Semdeg, bergis Subosnebma miiRes I da II bergis msubuqi kavaleriis polkebis saxeli(or polkad
gahyves). maT miiRes monawileoba ruseTis laSqrobaSi. maTi didi nawili ganadgurda borisovTan
brZolaSi. cocxlad gadarCenilebi
SemdegSi ibrZodnen germaniaSi sadac isini ukanasknel kacamde ganadgurebulni
iqnen.
1812 wlis 24 agvistos, litveli TaTrebis aseuli SeuerTes polonel ulanebs. es aseuli
Sedgeboda litveli mdidari da gavleniani musulmanebis vaJebisagan romelTa winaprebi am
qveyanaSi jer kidev didi xnis win movidnen.
litveli TaTrebis korpusi TiTqmis mTlianad ganadgurda ruseTis laSqrobis dros. danarCenebi 1813 wels SeuerTes mzveravebis mesame
polks.
napoleonis imperiis dacemis Semdeg isini TavianT samSobloSi dabrundnen.
artileria
1. qveiTi artileria
1808 wlis 7 aprils imperatoris brZanebiT oTxi saartilerio aseuli Cairicxa saimperatoro gvardiis
rigebSi. 1810 wels maTi raodenoba gaizarda rva aseulamde. 1812 wels ki
cxramde.
Semdeg wels Seadgines meore saartilerio polki romelmac miiRo axalgazrda gvardiis
privilegia. 1814 wels gvardiis qveiTi artileria SeuerTda saxazo artilerias da 1815 wels is 6 aseuls
Seadgenda. gvardiis artileristi rom gamxdariyavi amisaTvis saWiro iyo saxazo artileriis jariskacis 6 wlis gamocdileba da simaRle
1. 76 metri.
2. cxenosani artileria
imperatoris gvardiis cxenosani artileria Camoyalibda 1804 wlis 29 ivliss.
maSin rodesac konsulis gvardiaSi Seiqmna meore cxenosan-artileristTa
aseuli. TiToeul aseulSi Sedioda 98 adamiani. 1806 wels Camoyalibebul iqna cxenosani artileriis mTeli
polki, romelic iyofoda or aseulian eskadronad. eskadroni Sedgeboda 100 kanoniris da 20
velitisagan. imperatoris gvardiaSi Caricxvis dros cxenosani artileriis polki nawildeboda oTx
aseulSi. saimperatoro gvardiis cxenosani artileriis rigebSi msaxuri
moiTxovda:1. 76 metr simaRles da 8 wlian samsaxurs.
gvardiis artileriaSi Sedioda 198 zarbazani, romelic iyofoda 26 bataread.
3. artileriis gadamzidi razmi
gvardiaSi iyvnen specialuri aseulebi romlebsac artileriis zarbaznebis gadazidva
evalebodaT. maTi raodenoba iyo 6 aseuli romelic 1806 wlidan erT batalionSi
erTiandeboda. 1812 wels maTi raodenoba ukve 8 aseulamde avida. 1815 wels es batalioni aqcies 8 aseulian
eskadronad.
gvardiis inJinerTa danayofi
gvardiis inJinerTa razmi Camoayalibes 1810 wlis 16 ivliss. mis rigebSi Sediodnen saimperatoro sasaxleebis mexanZreebic
ki. am danayofis daarseba mas Semdeg gadawyvites
rac sen-klus sasaxleSi xanZari gaCnda rodesac iq imperatori
imyofeboda. imperatoris
yvela sasaxleSi iyo mexanZreTa razmi.
1813 wels inJinerTa aseulSi Sedioda 250 adamiani. 1814 wels gvardiaSi ukve 400 jariskaci da oficeri iyo inJinerTa
nawilidan. napoleonis pirveli gadadgomis Semdeg es razmi daiSala.
1815 wels inJinerTa aseuli(200 adamiani) aRadgines.
sazRvao batalioni
1803 wlis 17 seqtembers konsulis gvardiis rigebSi Cairicxa sazRvao batalioni.
es razmi Sedgeboda 5 ekipaJiT da StabiT. am batalionis jariskacebi iyvnen samxreT safrangeTidan da
korsikidan. mezRvaurTa iaraRi iyo samnairi tipis:yovel mesame batalionis
rigebidan, SeiaraRebuli iyo an xmliT an culiT da SubiT. amas garda sazRvao batalionis jariskacebs hqondaT
or-ori dambaCa.
dazustebulia rom sazRvao batalionis jariskacebi Tofebi mas Semdeg miiRes rac
Cairicxnen saimperatoro gvardiaSi 1804 wlis 29 ivliss. Tavdapirvelad es batalioni icavda gemebs romlebsac imperatori da misi Stabi unda gadaeyvana
inglisSi. magram inglisSi laSqroba ar momxdara amitom am batalionma mTel armiasTan erTad datova zRvis
sanapiro. amis Semdeg es batalioni monawileobda 1805 wlis kampaniis omSi avstriasTan da asrulebdnen davalebebs rogoric aris: jaris mdinareze gadasvlis uzrunvelyofa da samxedro masalebis
gadatana. maT gadahqondaT zarbaznebic.
gvardiis sazRvao batalioni monawileobda avstriis armiis kapitulaciaSi ulmTan.
Semdeg austerlicTan gamarjvebaSi. isini yvela brZolaSi da laSqrobaSi iRebdnen aqtiur
monawileobas.
1810 wlis dekretis Tanaxmad gvardiis mezRvaurebis raodenoba 1136 kacamde
gaizarda,
1814 wlis aprilSi sazRvao batalioni daSales magram 35 mezRvauri napoleons gadasaxlebaSi
gahyvnen. napoleonis dabrunebis Semdeg 1815 wels, man aRadgina sazRvao batalioni magram masSi mxolod 150 kaci
Sedioda. mezRvaurebma saocari SemarTebiT ibrZoles parizis dacvisas.
maTi batalioni daiSala da mezRvaurebi TavianT sacxovrebelSi
dabrundnen.
marTalia sazRvao batalionis raodenoba ar iyo didi magram maT ramdenime diadi furceli datoves pirveli imperiis armiis
istoriaSi.
sapatio gvardia
ruseTis laSqrobidan dabrunebis Semdeg, sadac frangebma uamravi jariskaci,
resursi da cxeni dakarges, imperatorma armiis Sesavsebad yvela xerxs
mimarTa. man gvardiis daRupuli jariskacebis adgili Seavso jariskacTa mamebiT da mdidari
burJuebiT. isini brwyinvale formebs atarebdnen(TavianTi xarjebiT).
sapatio gvardiaSi Sedioda oTxi polki. mis rigebSi msaxurobdnen ara marto
frangebi, aramed italielebi, belgielebi da holandielebi. belgielebi Seadgendnen gvardiis
25%-s. iseve rogorc Stabis Jandarmebi, aseve sapatio gvardiac ver Seedreboda Zvel
gvardias. magram male maT daamtkices rom Rirsni iyvnen sapatio gvardiis saxeli
ewodebodaT. 1813 wels sapatio gvardia gaerTianda saimperatoro
gvardiaSi. I polki SeuerTda cxenosan egerebs, II dragunebs,
III cxenosan grenaderebs, IV kulanebs.
jer kidev axalCamoyalibebulma sapatio gvardiam ibrZola rusebTan xanaus
brZolaSi.
1814 wels, rodesac isini ukve oficialurad aRar Sediodnen saimperatoro
gvardiaSi, maT xmamaRla esalmebodnen Zveli gvardiis jariskacebi_romelTac umaRlesad Seafases maTi
Seteva reimsze.
sapatio gvardia patiosnad emsaxura imperators. isini mters marjved Cexavdnen marcxniv da
marjvniv, parizTan brZolaSi. es jariskacebi mamacurad ibrZodnen da “korsikel avantiurists”erTgulad emsaxurnen gvardiis
daSlamde.
|